علت کم شدن روغن ترمز چیست؟ | دلایل و نحوه جلوگیری

یکی از نشانه‌ هایی که بسیاری از رانندگان با آن مواجه می‌ شوند، کاهش سطح روغن ترمز در مخزن است؛ اما همیشه مشخص نیست که این کاهش به دلیل مصرف طبیعی قطعات اتفاق افتاده یا نشانه وجود یک ایراد در سیستم ترمز است. پیدا کردن علت کم شدن روغن ترمز به شما کمک می‌ کند قبل از اینکه مشکل جدی ‌تر شود، از کاهش قدرت ترمزگیری و آسیب به قطعات مهم خودرو جلوگیری کنید.

اگر هنگام بررسی خودرو متوجه پایین آمدن سطح روغن ترمز شده‌اید، یا مجبور هستید در فاصله‌ های کوتاه دوباره روغن اضافه کنید، احتمال وجود نشتی یا خرابی در بخش ‌هایی مانند کالیپر، شیلنگ‌ها، سیلندر ترمز یا سیستم ABS وجود دارد. در این مقاله بررسی می‌ کنیم چرا روغن ترمز کم می‌ شود، چه علائمی نشان‌ دهنده این مشکل هستند و با چه روش ‌هایی می‌توان از بروز دوباره آن جلوگیری کرد.

روغن ترمز چیست؟

روغن ترمز یک مایع هیدرولیکی است که وظیفه انتقال نیروی وارد شده از پدال ترمز به قطعات سیستم ترمز را بر عهده دارد. زمانی که راننده پدال ترمز را فشار می دهد، روغن ترمز این نیرو را از طریق لوله ها و شیلنگ های ترمز به کالیپرها یا سیلندرهای ترمز منتقل می کند تا لنت ها به دیسک یا کاسه ترمز فشار وارد کنند و خودرو متوقف شود.

این مایع به دلیل داشتن ویژگی هایی مانند مقاومت در برابر فشار و تحمل دمای بالا، نقش مهم در عملکرد سیستم ترمز دارد. اگر مقدار روغن ترمز کاهش پیدا کند یا کیفیت آن به مرور زمان پایین بیاید، انتقال نیرو به درستی انجام نمی شود و ممکن است عملکرد ترمز ضعیف شود. به همین دلیل بررسی سطح روغن ترمز و توجه به نشانه های کاهش آن اهمیت زیادی دارد.

همچنین بخوانید: همه چیز درباره روغن ترمز DOT4 و مقایسه آن با روغن ترمز DOT3

آیا کم شدن روغن ترمز طبیعی است؟

کاهش سطح روغن ترمز همیشه به معنی وجود یک مشکل جدی نیست. در بعضی شرایط، پایین آمدن مقدار روغن داخل مخزن می تواند بخشی از روند طبیعی کارکرد سیستم ترمز باشد. اما اگر این کاهش بیش از حد باشد یا در مدت زمان کوتاهی اتفاق بیفتد، باید دلیل آن بررسی شود. پیدا کردن علت کم شدن روغن ترمز اهمیت زیادی دارد، زیرا گاهی این مشکل می تواند به دلیل نشتی یا خرابی یکی از قطعات اصلی سیستم ترمز ایجاد شده باشد. برای تشخیص طبیعی یا غیرطبیعی بودن کاهش روغن ترمز، باید به میزان کم شدن روغن، زمان اتفاق افتادن آن و علائم همراه مانند نرم شدن پدال ترمز یا روشن شدن چراغ هشدار توجه کرد.

علائم کم شدن روغن ترمز خودرو چیست؟

کم شدن روغن ترمز معمولا بدون نشانه اتفاق نمی افتد و خودرو با علائمی به راننده هشدار می دهد که سیستم ترمز نیاز به بررسی دارد. شناخت این نشانه ها کمک می کند قبل از ایجاد مشکل جدی، دلیل کاهش روغن ترمز را پیدا کنید. در بسیاری از مواقع، علت کم شدن روغن ترمز به دلیل وجود نشتی یا خرابی در یکی از بخش های سیستم ترمز است، اما تشخیص سریع علائم می تواند از آسیب بیشتر جلوگیری کند.

1. روشن شدن چراغ هشدار ترمز یا ABS

یکی از اولین نشانه هایی که ممکن است هنگام کاهش سطح روغن ترمز مشاهده شود، روشن شدن چراغ هشدار ترمز یا چراغ ABS روی صفحه کیلومتر است. در بسیاری از خودروها، زمانی که سطح روغن داخل مخزن از مقدار استاندارد کمتر شود، سنسور مربوطه این کاهش را تشخیص داده و به راننده هشدار می دهد.

البته روشن شدن این چراغ همیشه به معنی کم شدن روغن ترمز نیست و می تواند دلایل دیگری مانند خرابی سنسور یا وجود مشکل در سیستم ABS داشته باشد. به همین دلیل بهتر است در صورت روشن شدن چراغ، ابتدا سطح روغن ترمز بررسی شود.

2. پایین رفتن یا نرم شدن پدال ترمز

یکی دیگر از علائم کاهش روغن ترمز، تغییر در حالت پدال ترمز است. اگر هنگام فشار دادن پدال احساس می کنید پدال بیش از حد پایین می رود یا حالت نرمی دارد، ممکن است هوا وارد مدار ترمز شده باشد یا مقدار روغن موجود در سیستم کافی نباشد. در چنین شرایطی، انتقال فشار از پدال به چرخ ها به درستی انجام نمی شود و عملکرد ترمز کاهش پیدا می کند. بی توجهی به این نشانه می تواند باعث کاهش ایمنی خودرو در زمان ترمزگیری شود.

3. کاهش قدرت ترمزگیری

کم شدن روغن ترمز می تواند باعث شود سیستم ترمز نتواند فشار هیدرولیکی لازم را ایجاد کند. در نتیجه ممکن است خودرو دیرتر متوقف شود یا برای ترمز گرفتن نیاز باشد فشار بیشتری به پدال وارد کنید. اگر این مشکل همراه با کاهش سطح روغن در مخزن دیده شود، احتمال وجود نشتی یا خرابی در قطعات سیستم ترمز بیشتر می شود و باید هرچه سریع تر بررسی شود.

4. مشاهده لکه‌ های روغن زیر خودرو

مشاهده لکه های روغن در قسمت زیر خودرو یکی از نشانه های واضح وجود نشتی در سیستم ترمز است. این لکه ها معمولا در اطراف چرخ ها، زیر قسمت موتور یا نزدیک مسیر لوله های ترمز دیده می شوند. در صورتی که روغن ترمز از قطعاتی مانند شیلنگ ها، کالیپر، سیلندر چرخ یا اتصالات خارج شود، سطح روغن داخل مخزن به مرور کاهش پیدا می کند. بنابراین پیدا کردن محل نشتی یکی از مهم ترین مراحل برای مشخص کردن علت کم شدن روغن ترمز است.

5. نیاز مداوم به اضافه کردن روغن ترمز

اگر مجبور هستید در فاصله های کوتاه به مخزن روغن ترمز اضافه کنید، این موضوع طبیعی نیست و نشان می دهد باید سیستم ترمز بررسی شود. روغن ترمز برخلاف سوخت یا روغن موتور مصرف شدنی نیست که به صورت مداوم کاهش پیدا کند. در این شرایط ممکن است نشتی داخلی یا خارجی در سیستم وجود داشته باشد یا یکی از قطعات مانند کالیپر یا سیلندر چرخ دچار مشکل شده باشد. اضافه کردن مداوم روغن فقط سطح آن را برای مدت کوتاه بالا می برد و مشکل اصلی را برطرف نمی کند.

همچنین بخوانید: چرا لنت زود تموم میشود؟ ( نشانه های تمام شدن لنت ترمز)

مهم‌ترین دلایل کم شدن روغن ترمز چیست؟

روغن ترمز برخلاف روغن موتور یا سایر مایعات خودرو، نباید به صورت مداوم کم شود. اگر سطح روغن ترمز در مخزن کاهش پیدا می کند، معمولا نشانه وجود یک مشکل در سیستم ترمز است که باید بررسی شود. پیدا کردن علت کم شدن روغن ترمز اهمیت زیادی دارد، زیرا ادامه رانندگی با کاهش سطح روغن می تواند باعث کاهش عملکرد ترمز و افزایش خطر هنگام توقف خودرو شود.

1. نشتی در شیلنگ ها و لوله های ترمز

یکی از رایج ترین دلایل کاهش روغن ترمز، نشتی در مسیر انتقال روغن است. شیلنگ ها و لوله های ترمز به مرور زمان ممکن است دچار ترک، پوسیدگی یا آسیب شوند و باعث خروج تدریجی روغن شوند. در این حالت معمولا سطح روغن داخل مخزن کاهش پیدا می کند و ممکن است علائمی مانند نرم شدن پدال ترمز یا کاهش قدرت ترمزگیری نیز مشاهده شود.

2. خرابی کالیپر و نشتی از چرخ

کالیپر یکی از قطعات مهم سیستم ترمز دیسکی است که با فشار روغن ترمز باعث حرکت لنت ها می شود. خرابی آب بندی های داخلی کالیپر یا آسیب دیدن بخش های مختلف آن می تواند باعث نشت روغن در اطراف چرخ شود. اگر لکه های روغن نزدیک چرخ ها مشاهده می کنید، احتمال دارد علت کم شدن روغن ترمز به خرابی کالیپر یا اتصالات مربوط به آن مرتبط باشد.

3. تمام شدن لنت ترمز

ساییده شدن لنت ها نیز می تواند باعث کاهش جزئی سطح روغن ترمز شود. با نازک شدن لنت ها، پیستون کالیپر بیشتر بیرون می آید تا فاصله بین لنت و دیسک را جبران کند و در نتیجه مقدار بیشتری روغن وارد مدار ترمز می شود. این کاهش معمولا طبیعی است، اما اگر همراه با افت سریع سطح روغن باشد، باید سیستم ترمز از نظر وجود نشتی بررسی شود.

سطح روغن ترمز چقدر باید باشد؟

سطح روغن ترمز باید همیشه بین دو علامت MIN و MAX روی مخزن روغن ترمز قرار داشته باشد. اگر مقدار روغن پایین تر از خط MIN باشد، یعنی سطح روغن از حد استاندارد کمتر شده و باید سیستم ترمز از نظر کاهش روغن یا وجود نشتی بررسی شود. البته کمی پایین آمدن سطح روغن ممکن است به علت تمام شدن لنت ها اتفاق بیفتد، اما کاهش شدید یا ناگهانی نیاز به بررسی دارد. برای کنترل سطح روغن، کافی است مخزن روغن ترمز را در حالت سرد بودن خودرو بررسی کنید و مطمئن شوید مقدار روغن در محدوده مشخص شده قرار دارد.

زمانی باید روغن ترمز اضافه کنید که سطح آن از مقدار استاندار پایین تر باشد، اضافه کردن بیش از حد روغن ترمز نیز کار درستی نیست، زیرا پر شدن بیشتر از علامت MAX می تواند باعث ایجاد فشار اضافی در مخزن و بروز مشکل در عملکرد سیستم ترمز شود. بنابراین بهتر است همیشه مقدار روغن ترمز را در محدوده بین MIN و MAX نگه دارید و در صورت کاهش مداوم، به جای فقط اضافه کردن روغن، دلیل اصلی آن را پیدا کنید.

چگونه از کم شدن روغن ترمز جلوگیری کنیم؟

1. بررسی دوره ای سطح روغن ترمز

یکی از ساده ترین راه ها برای جلوگیری از مشکلات مربوط به روغن ترمز، بررسی منظم سطح آن در مخزن است. راننده باید هر چند وقت یکبار مقدار روغن را بررسی کند و مطمئن شود که سطح آن بین علامت های MIN و MAX قرار دارد. اگر سطح روغن ترمز به صورت مداوم کاهش پیدا می کند، نباید فقط اقدام به اضافه کردن روغن کرد، زیرا این موضوع می تواند نشانه وجود نشتی یا خرابی در سیستم ترمز باشد.

2. تعویض روغن ترمز در زمان مناسب

روغن ترمز با گذشت زمان رطوبت جذب می کند و کیفیت اولیه خود را از دست می دهد. کاهش کیفیت روغن می تواند روی عملکرد سیستم ترمز تاثیر بگذارد و باعث کاهش قدرت ترمزگیری شود. تعویض روغن ترمز طبق زمان توصیه شده توسط سازنده خودرو، باعث می شود سیستم ترمز عملکرد بهتری داشته باشد و از ایجاد مشکلات ناشی از روغن فرسوده جلوگیری شود.

3. بررسی سلامت لنت ها و قطعات ترمز

فرسودگی لنت ها، خرابی کالیپر، آسیب دیدن شیلنگ ها و مشکلات مربوط به سیلندر ترمز از عواملی هستند که می توانند باعث کاهش سطح روغن ترمز شوند. به همین دلیل هنگام سرویس دوره ای خودرو، سلامت تمام قطعات سیستم ترمز باید بررسی شود. توجه به صداهای غیرعادی هنگام ترمزگیری، کاهش قدرت توقف خودرو یا مشاهده نشتی در اطراف چرخ ها می تواند به شناسایی زودهنگام مشکل کمک کند و از هزینه های بیشتر جلوگیری کند.

همچنین بخوانید: زمان تعویض دیسک ترمز | هر چند کیلومتر باید دیسک ترمز را تعویض کنیم؟

آیا رانندگی با روغن ترمز کم خطرناک است؟

رانندگی زمانی که روغن ترمز کم شده باشد ایمنی خودرو را به خطر می اندازد، در واقع سیستم ترمز برای ایجاد فشار مناسب و کارایی مناسب به مقدار کافی روغن نیاز دارد. زمانی که سطح روغن ترمز کم می شود، ممکن است عملکرد ترمزها را ضعیف کند. یکی از مشکلاتی که در این شرایط ممکن است ایجاد شود، نرم شدن یا پایین رفتن بیش از حد پدال ترمز است. همچنین ورود هوا به مدار ترمز به دلیل کمبود روغن می تواند باعث شود خودرو با تاخیر متوقف شود و مسافت توقف افزایش پیدا کند. این موضوع به ویژه هنگام رانندگی با سرعت بالا یا در شرایط اضطراری می تواند خطرناک باشد.

علاوه بر کاهش قدرت ترمزگیری، ادامه رانندگی با روغن ترمز کم ممکن است باعث آسیب به قطعات مهم سیستم ترمز مانند پمپ ترمز، کالیپرها و سایر بخش های هیدرولیکی شود. بنابراین اگر متوجه کاهش سطح روغن ترمز شدید، بهتر است قبل از ادامه استفاده از خودرو، دلیل کاهش آن بررسی و مشکل برطرف شود.

پرسش های متداول