مقدمه
بسیاری از رانندگان تویوتا راوفور اولین بار زمانی متوجه خرابی پمپ فرمان میشوند که چرخاندن فرمان در سرعتهای پایین سختتر از همیشه شده یا صدای ناله و زوزهای از جلوی خودرو به گوش میرسد. تجربه کاربران نشان میدهد این علائم اغلب بهصورت تدریجی ظاهر میشوند و اگر بهموقع جدی گرفته نشوند، میتوانند به خرابی جعبهفرمان یا افزایش چشمگیر هزینههای تعمیرات منجر شوند. در عمل، بسیاری از صاحبان تویوتا راوفور در ابتدا تصور میکنند مشکل از لاستیکها یا میزان باد آنها است، اما پس از بررسی متوجه نشتی روغن هیدرولیک، کاهش سطح روغن یا ضعف در عملکرد پمپ فرمان میشوند. نکته مهم اینجاست که پمپ هیدرولیک فرمان تویوتا راوفور، بسته به مدل سال و شرایط رانندگی، قطعهای نسبتاً حساس محسوب میشود و بیتوجهی به سرویسهای دورهای میتواند عمر آن را بهشدت کاهش دهد. در ادامه این مقاله به بررسی علائم خرابی پمپ هیدرولیک فرمان تویوتا راوفور و هزینه تعمیرات آن می پردازیم.
همچنین بخوانید: اهمیت و کاربرد روغن هیدرولیک در خودروهای تویوتا
پمپ هیدرولیک فرمان تویوتا راوفور چیست و چگونه کار می کند؟
پمپ هیدرولیک فرمان یکی از اجزای اصلی سیستم فرمان هیدرولیکی تویوتا راوفور است که باعث حرکت نرم فرمان و کنترل راحت تر خودرو می شود. این قطعه با دریافت نیروی مکانیکی از موتور، آن را به فشار هیدرولیکی تبدیل میکند تا راننده بتواند فرمان را با کمترین نیرو بچرخاند. عملکرد پمپ هیدرولیک به این صورت است که روغن هیدرولیک را از داخل مخزن مکش کرده و با فشار مناسب به سمت جعبه فرمان هدایت میکند. این فشار باعث میشود هنگام چرخاندن فرمان، نیروی کمکی لازم به سیستم اعمال شده و چرخها بهنرمی و بدون مقاومت تغییر مسیر دهند.
در تویوتا راوفور، پمپ هیدرولیک معمولاً بهوسیله تسمهای که از میللنگ نیرو میگیرد به گردش درمیآید. با روشن شدن موتور، پمپ فعال شده و جریان پیوستهای از روغن را در مدار هیدرولیک ایجاد میکند. روغن پس از عبور از شلنگها و شیر فرمان، وارد جعبه فرمان شده و فرآیند چرخش چرخها را آسان میکند.
در صورتی که پمپ هیدرولیک دچار نقص یا افت عملکرد شود، فشار روغن کاهش پیدا میکند و فرمان خودرو بهمرور سفت میشود. در چنین شرایطی ممکن است هنگام چرخاندن فرمان، صدای زوزه یا ناله شنیده شود و حتی نشتی روغن هیدرولیک در زیر خودرو مشاهده گردد که همگی از نشانههای رایج خرابی این قطعه هستند.
قطعات تشکیل دهنده فرمان هیدرولیک خودرو
به صورت کلی و مستقل از نوع طراحی فنی سیستم هیدرولیک در خودروها، این مجموعه از پمپ تا چرخها، از چند قطعه مشترک تشکیل میشود که در بیان ساده به ترتیب زیر است.
- مخزن روغن هیدرولیک
- پمپ هیدرولیک
- اتصالات پرفشار و کمفشار هیدرولیک از پمپ تا جعبه فرمان
- جعبه فرمان
- میل فرمان (اتصالات جعبه فرمان به چرخها)
علائم خرابی پمپ هیدرولیک فرمان تویوتا راوفور
1. سفت شدن فرمان بهویژه در سرعتهای پایین
یکی از اولین و شایعترین نشانههای خرابی پمپ هیدرولیک فرمان در تویوتا راوفور، سفت شدن فرمان هنگام حرکت با سرعت کم یا در حالت توقف است. در این شرایط، پمپ نمی تواند فشار کافی برای پمپ هیدرولیک را تامین کند. و نیروی کمکی لازم برای چرخاندن فرمان کاهش مییابد. اگر برای چرخاندن فرمان نیاز به وارد کردن نیروی بیشتری نسبت به حالت عادی داشته باشید، احتمال وجود مشکل در پمپ بسیار بالاست.
2. شنیده شدن صدای زوزه یا ناله هنگام چرخاندن فرمان
ایجاد صدای زوزه، ناله یا سوتمانند هنگام چرخاندن فرمان، بهویژه در پیچها یا هنگام پارک، معمولاً نشاندهنده افت فشار روغن یا وجود هوا در سیستم هیدرولیک است. این صدا اغلب زمانی شنیده میشود که پمپ دچار فرسودگی شده یا سطح روغن کاهش یافته باشد و نباید نادیده گرفته شود.
3. نشتی روغن هیدرولیک زیر خودرو
مشاهده لکههای روغن قرمز یا قهوهای روشن در زیر خودرو، بهخصوص در قسمت جلویی، میتواند نشانه نشتی روغن هیدرولیک از پمپ، شلنگها یا اتصالات باشد. کمبود روغن در اثر نشتی باعث میشود پمپ تحت فشار قرار گرفته و در مدتزمان کوتاهی دچار آسیب جدی شود.
4. لرزش فرمان هنگام چرخش
اگر هنگام چرخاندن فرمان، لرزش یا ضربههای غیرعادی در غربیلک فرمان احساس میکنید، ممکن است پمپ هیدرولیک نتواند فشار یکنواختی در سیستم ایجاد کند. این نوسان فشار باعث انتقال لرزش به فرمان شده و معمولاً نشانهای از خرابی داخلی پمپ یا وجود هوا در مدار هیدرولیک است.
5. کاهش سطح روغن هیدرولیک بهصورت غیرعادی
کاهش مداوم سطح روغن هیدرولیک بدون نشتی آشکار، میتواند به دلیل تبخیر، آلودگی روغن یا نشتی داخلی پمپ باشد. در چنین شرایطی، پمپ مجبور است با روغن کمتر کار کند که این موضوع استهلاک قطعات داخلی آن را بهشدت افزایش میدهد.
6. دیر برگشتن فرمان به حالت اولیه
در حالت عادی، پس از پیچیدن خودرو، فرمان باید بهصورت خودکار و نرم به وضعیت مستقیم بازگردد. اگر این بازگشت با تأخیر انجام شود یا فرمان در مسیر برگشت مقاومت نشان دهد، احتمالاً فشار هیدرولیک کافی در سیستم وجود ندارد و پمپ بهدرستی عمل نمیکند.
7. بوی سوختگی روغن هیدرولیک
استشمام بوی سوختگی یا بوی تند روغن از قسمت موتور میتواند نشانه داغ شدن بیش از حد روغن هیدرولیک باشد. این اتفاق معمولاً در اثر کارکرد نامناسب پمپ، افت سطح روغن یا استفاده از روغن بیکیفیت رخ میدهد و در صورت بیتوجهی، میتواند به خرابی کامل پمپ منجر شود.
جدول علائم خرابی پمپ هیدرولیک و راهحل پیشنهادی
| علامت خرابی پمپ | توضیح مختصر | راهحل پیشنهادی |
|---|---|---|
| صدای غیرعادی هنگام گردش فرمان | صدای جیر جیر یا وزوز هنگام چرخاندن فرمان | بررسی سطح روغن هیدرولیک و تعویض پمپ در صورت لزوم |
| سختی فرمان | دور زدن فرمان نسبت به حالت عادی سختتر میشود | بررسی فشار هیدرولیک و تعویض پمپ یا شلنگهای آسیبدیده |
| لرزش فرمان | لرزش یا نوسان فرمان هنگام رانندگی | بررسی پمپ و سیستم هیدرولیک و تعویض قطعات خراب |
| نشت روغن هیدرولیک | وجود لکه روغن زیر خودرو یا روی اجزای فرمان | یافتن محل نشتی و تعمیر یا تعویض پمپ/شلنگ |
| تاخیر در پاسخ فرمان | حرکت فرمان با تأخیر به چرخش چرخها | بررسی سیستم هیدرولیک و تعویض پمپ در صورت خرابی |
| فرمان صدای هوا دارد | صدای حباب یا هوا هنگام گردش فرمان | تخلیه هوا از سیستم هیدرولیک و بررسی نشتیها |
| گرمای زیاد موتور یا نشت در پمپ | پمپ داغ میشود و روغن بیش از حد گرم میشود | تعویض پمپ و بررسی گردش روغن هیدرولیک |
نمودار شدت تاثیر خرابی پمپ هیدرولیک بر فرمان
همچنین بخوانید: لنت ترمز تویوتا راوفور RAV4؛ مقایسه برندهای ژاپنی با کره ای
تفاوت پمپ هیدرولیک فرمان تویوتا راوفور با سیستم فرمان برقی
تویوتا راوفور در مدلهای مختلف خود از سیستم فرمان هیدرولیک یا برقی (EPS) بهره میبرد. هر دو سیستم برای کاهش نیروی موردنیاز راننده در چرخاندن فرمان طراحی شدهاند، اما نحوه عملکرد و منبع نیرو در آنها متفاوت است. در مدلهایی که به پمپ هیدرولیک فرمان راوفور مجهز هستند، نیروی کمکی از طریق پمپ و فشار روغن هیدرولیک تأمین میشود. این سیستم ساده و قابل تعمیر است و با سرویس دورهای روغن و بازدید تسمه و شلنگها میتوان طول عمر آن را افزایش داد.
در مقابل، مدلهای فرمان برقی (EPS) راوفور از یک موتور الکتریکی برای کمک به چرخش فرمان استفاده میکنند. این سیستم نیازی به روغن هیدرولیک و پمپ ندارد، بنابراین نگرانیای درباره نشتی یا تعویض روغن وجود ندارد. علاوه بر این، فرمان برقی مصرف سوخت بهینهتری دارد، زیرا تنها هنگام چرخاندن فرمان فعال میشود و نیروی خود را مستقیم از موتور نمیگیرد. با این حال، تعمیر سیستم فرمان برقی راوفور معمولاً هزینه بالاتری دارد و در صورت خرابی ممکن است نیاز به تعویض کامل موتور یا واحد کنترل الکترونیکی باشد. در مقابل، سیستم هیدرولیک راوفور با مراقبت مناسب و سرویسهای منظم، عمر طولانی و هزینه نگهداری معقولتری دارد.
هزینه تعمیرات پمپ هیدرولیک فرمان تویوتا راوفور
تعمیر یا تعویض پمپ هیدرولیک فرمان تویوتا راوفور میتواند بسته به نوع خرابی، کیفیت قطعه و تعمیرگاه متفاوت باشد. آگاهی از حدود هزینهها به مالک خودرو کمک میکند تصمیم بهتری درباره سرویس، تعمیر یا تعویض بگیرد.
سرویس و تعویض روغن هیدرولیک
اگر پمپ سالم باشد ولی نیاز به تعویض روغن هیدرولیک و هواگیری سیستم وجود داشته باشد، هزینه نسبتاً پایین است. این سرویس معمولاً شامل بررسی سطح روغن، تعویض روغن هیدرولیک و هواگیری سیستم میشود و حدود ۳۰۰٬۰۰۰ تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان هزینه دارد. انجام این سرویس بهموقع عمر پمپ را افزایش داده و از ایجاد صداهای غیرعادی در فرمان جلوگیری میکند.
تعمیر جزئی پمپ هیدرولیک
در صورتی که پمپ دارای خرابی محدود داخلی باشد، مانند سایش پرهها یا بلبرینگها، میتوان آن را تعمیر کرد بدون اینکه نیاز به تعویض کامل باشد. هزینه تعمیر جزئی پمپ هیدرولیک فرمان تویوتا راوفور معمولاً بین ۵ تا ۱۰ میلیون تومان متغیر است. این روش بهصرفهتر بوده و عمر مفید پمپ را تا مدت طولانی افزایش میدهد.
تعویض کامل پمپ هیدرولیک
اگر پمپ بهطور کامل خراب شده باشد، نیاز به تعویض کامل قطعه است. در این حالت هزینهها شامل قیمت قطعه و دستمزد تعویض میشود:
- قیمت پمپ هیدرولیک اصلی: حدود ۱۰ تا ۳۰ میلیون تومان، بسته به سال تولید و مدل راوفور.
- دستمزد تعویض پمپ: حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان.
بنابراین هزینه کلی تعویض کامل پمپ هیدرولیک فرمان تویوتا راوفور معمولاً بین ۱۵ تا ۴۰ میلیون تومان خواهد بود. این محدوده ممکن است بسته به نوع قطعه، تعمیرگاه تغییر کند.
پرسش های متداول
اولین نشانه خرابی پمپ هیدرولیک فرمان را چگونه تشخیص دهیم؟
سفت شدن فرمان بهویژه در سرعتهای پایین، شایعترین علامت خرابی اولیه است.
چه عواملی باعث کاهش عمر پمپ هیدرولیک فرمان راوفور میشوند؟
استفاده مداوم از فرمان تا انتها در حالت توقف، کمبود یا آلودگی روغن، و تسمه فرسوده میتوانند عمر پمپ را کاهش دهند.
چه اقداماتی برای نگهداری پمپ هیدرولیک توصیه میشود؟
بررسی سطح روغن هیدرولیک، تعویض روغن در فواصل مشخص، بازدید تسمه و جلوگیری از ورود آلودگی به سیستم مهمترین اقدامات هستند.
فرمان برقی بهتر است یا پمپ هیدرولیک؟
فرمان برقی مصرف سوخت کمتری دارد و نیاز به روغن ندارد، اما هزینه تعمیر آن بالاتر است. پمپ هیدرولیک با سرویس مناسب عمر طولانی و تعمیرپذیری راحتتری دارد.
نشتی روغن هیدرولیک نشانه خرابی پمپ است؟
بله، مشاهده روغن زیر خودرو یا کاهش غیرطبیعی سطح روغن میتواند نشانه فرسودگی پمپ یا شلنگها باشد.
وقتی میخوام تو جاده بپیچم فرمون هم سفت میشه هم صدا میده یعنی حتما پمپ هیدرولیکش خراب شده؟
درود همراه گرامی
خیر، الزاماً پمپ هیدرولیک خراب نیست و کمبود روغن، هوا گرفتن سیستم یا تسمه هم می تواند باعث سفتی و صدا شود.
اگر مشکل با چک کردن روغن و تسمه برطرف نشد، پمپ یا جعبه فرمان بررسی گردد.