مقدمه
گیربکس اتوماتیک یکی از حساسترین و پیچیدهترین بخشهای فنی در خودروهای لوکس لکسوس بهویژه لکسوس ES محسوب میشود. عملکرد نرم، تعویض دندههای دقیق و دوام بالای این گیربکسها، تا حد زیادی به کیفیت روغن گیربکس اتوماتیک (ATF) و تعویض بهموقع آن وابسته است. استفاده از روغن نامناسب یا تأخیر در سرویس گیربکس میتواند به کاهش راندمان، افزایش استهلاک قطعات داخلی و در نهایت هزینههای سنگین تعمیر منجر شود.
از آنجا که لکسوس ES در نسلهای مختلف خود از گیربکسهای اتوماتیک پیشرفته با تلرانسهای دقیق استفاده میکند، انتخاب روغن گیربکس استاندارد و مورد تأیید کارخانه اهمیت دوچندانی دارد. در این مقاله قصد داریم بهترین روغن گیربکس اتوماتیک مناسب لکسوس ES را معرفی کرده و به بررسی زمان مناسب تعویض روغن گیربکس، علائم نیاز به تعویض و نکات مهم نگهداری آن بپردازیم تا مالکان این خودرو بتوانند با آگاهی کامل، عمر مفید گیربکس خود را افزایش دهند.
آشنایی با گیربکس اتوماتیک لکسوس ES
لکسوس ES بهعنوان یکی از سدانهای لوکس و پرفروش این برند، همواره به نرمی رانندگی و دوام فنی بالا شناخته میشود. بخش مهمی از این تجربه رانندگی، به گیربکس اتوماتیک آن مربوط است. لکسوس در نسلهای مختلف ES از گیربکسهای متفاوتی استفاده کرده که هرکدام نیازهای خاص خود را از نظر روغن گیربکس، نگهداری و سرویس دورهای دارند. آشنایی با نوع گیربکس، اولین قدم برای انتخاب بهترین روغن گیربکس و افزایش عمر آن است.
انواع گیربکس استفادهشده در مدلهای مختلف لکسوس ES
لکسوس ES بسته به سال تولید و نسل خودرو، با گیربکسهای مختلفی عرضه شده است. این گیربکسها از نظر ساختار، تعداد دنده و نوع روغن مصرفی با یکدیگر تفاوت دارند و انتخاب اشتباه روغن میتواند باعث افت عملکرد یا حتی آسیب جدی به گیربکس شود.
گیربکسهای 6 سرعته اتوماتیک
در بسیاری از مدلهای قدیمیتر لکسوس ES (بهویژه نسلهای قبل از 2018)، از گیربکسهای 6 سرعته اتوماتیک استفاده شده است. این گیربکسها عملکردی نرم، قابل اعتماد و سازگار با رانندگی شهری و جادهای دارند.
روغن گیربکس در این نوع سیستم نقش حیاتی در روانکاری چرخدندهها، کاهش اصطکاک و جلوگیری از افزایش دما ایفا میکند. استفاده از روغن گیربکس استاندارد و تعویض بهموقع آن، میتواند از بروز مشکلاتی مانند تقه زدن، تأخیر در تعویض دنده و کاهش عمر گیربکس جلوگیری کند.
گیربکسهای 8 سرعته و CVT (در مدلهای جدید)
در مدلهای جدیدتر لکسوس ES، بهویژه از سال 2018 به بعد، گیربکسهای 8 سرعته اتوماتیک و در برخی نسخههای هیبریدی، گیربکس CVT به کار رفتهاند. این گیربکسها با هدف بهبود مصرف سوخت، افزایش شتاب نرمتر و کاهش استهلاک طراحی شدهاند. به دلیل حساسیت بالاتر این گیربکسها، استفاده از روغن گیربکس مخصوص مانند Toyota ATF WS یا روغنهای کاملاً سازگار، اهمیت دوچندان دارد. روغن نامناسب در این سیستمها میتواند باعث لغزش دندهها، افزایش حرارت و آسیب به قطعات داخلی شود.
نقش روغن گیربکس در عملکرد و دوام گیربکس
روغن گیربکس اتوماتیک فقط یک روانکننده ساده نیست، بلکه وظایف مهمی مانند انتقال نیرو، خنککاری، جلوگیری از خوردگی و پاکسازی آلودگیها را نیز بر عهده دارد. در گیربکسهای لکسوس ES که با دقت بالا طراحی شدهاند، کیفیت روغن تأثیر مستقیم بر نرمی تعویض دنده و طول عمر گیربکس دارد. تعویض بهموقع روغن گیربکس و استفاده از روغن استاندارد، میتواند هزینههای سنگین تعمیر گیربکس را بهطور قابل توجهی کاهش دهد و عملکرد مناسب خودرو را در بلندمدت حفظ کند.
همچنین بخوانید: بررسی هزینه های نگهداری و قطعات لکسوس ES:راهنمایی برای مالکان و خریداران
مشخصات روغن گیربکس اتوماتیک لکسوس ES
استانداردهای مورد تأیید لکسوس
برای حفظ عملکرد گیربکس اتوماتیک لکسوس ES، استفاده از روغن گیربکس مطابق با استانداردهای توصیهشده شرکت تولیدکننده ضروری است. لکسوس (و تویوتا) برای گیربکسهای اتوماتیک خود از روغنهایی استفاده میکند که علاوهبر روانکاری عالی، توانایی تحمل فشار و حرارت بالا را هم داشته باشند. یکی از مهمترین این استانداردها Toyota ATF WS است که برای گیربکسهای جدیدتر اتوماتیک این برند طراحی شده است.
روغن گیربکس تویوتا ATF WS
تویوتا ATF WS یکی از بهترین روغنهای گیربکس اتوماتیک است که بهطور خاص توسط تویوتا/لکسوس فرموله شده. این روغن با فرمولاسیون پیشرفته خود تعویض دندههای نرمتر، طول عمر بیشتر قطعات داخلی و کاهش اصطکاک را فراهم میکند.
برخی مزایای اصلی ATF WS عبارتاند از
- عملکرد عالی در دماهای بالا و پایین
- روانکاری کامل چرخدندهها و کاسهنمده
- کاهش صدای گیربکس و نرمی در تغییر دنده
استفاده از این نوع روغن در لکسوس ES باعث میشود گیربکس در بهترین شرایط کاری قرار بگیرد و از سایش زودرس قطعات جلوگیری شود.
تفاوت ATF WS با روغنهای قدیمیتر
روغنهای گیربکس قدیمیتر مثل Toyota Type T-IV یا سایر روغنهای پایه، برای نسلهای پیشین گیربکسهای اتوماتیک طراحی شدهاند و ویژگیهای فنی کمتری نسبت به ATF WS دارند. تفاوتهای اصلی این دو عبارتاند از:
- عملکرد حرارتی بهتر: ATF WS در برابر حرارت بالا پایداری بیشتری دارد و از شکستن مولکولی در دماهای زیاد جلوگیری میکند.
- اقتصادیتر در مصرف سوخت: فرمول پیشرفتهتر WS باعث کاهش اصطکاک و بهبود راندمان گیربکس میشود.
- سازگاری بهتر با گیربکسهای 8 سرعته و نسل جدید: روغنهای قدیمیتر برای گیربکسهای 6 سرعته طراحی شده بودند و در گیربکسهای جدیدتر عملکرد کافی ندارند.
بنابراین، اگر برای مدلهای جدیدتر لکسوس ES روغنهای قدیمیتر را جایگزین WS کنید، احتمال مشکلاتی مثل تقزدن دنده، لغزش گیربکس و افزایش مصرف سوخت وجود دارد.
ویژگیهای فنی بهترین روغن گیربکس اتوماتیک
روغن گیربکس اتوماتیک خوب باید بیش از آنکه فقط روانکننده باشد، ویژگیهای فنی خاص و مطابق با نیاز گیربکسهای پیشرفته امروزی داشته باشد. در ادامه مهمترین این ویژگیها را بررسی میکنیم:
ویسکوزیته و پایداری حرارتی
ویسکوزیته روغن گیربکس نشاندهنده مقاومت آن در برابر جریانیافتن است و باید در بازههای دمایی مختلف ثابت بماند.
روغنهایی که ویسکوزیته مناسبی ندارند در دماهای بسیار بالا رقیق شده و در دماهای پایین سفت میشوند که این موضوع میتواند باعث:
- تأخیر در تعویض دنده
- افزایش سایش قطعات
- کاهش عمر گیربکس شود.
روغنهای مدرن مثل Toyota ATF WS بهگونهای طراحی شدهاند که در دماهای متفاوت محیط پایداری ویسکوزیتهشان را حفظ کنند.
2. خاصیت ضدسایش و ضدکف
روغن گیربکس مناسب باید دارای مواد افزودنی ضدسایش و ضدکف باشد:
مواد ضدسایش: از سایش قطعات فلزی داخل گیربکس جلوگیری میکنند و عمر قطعات را افزایش میدهند.
مواد ضدکف: مانع تشکیل کف در روغن میشوند و باعث بهبود انتقال نیرو و روانی سیستم هیدرولیک گیربکس میگردند.
بدون این ویژگیها، روغن دیرتر به بخشهای حساس گیربکس میرسد و کارایی آن کاهش مییابد.
3. سازگاری با قطعات داخلی گیربکس
روغن گیربکس باید با تمامی قطعات داخلی گیربکس از جمله کاسهنمدها، واشرها، اورینگها و قطعات پلیمری سازگاری کامل داشته باشد. روغنهایی که این سازگاری را ندارند میتوانند باعث:
همچنین بخوانید: نقش روغن گیربکس در خودروهای تویوتا و زمان تعویض آن
انواع گیربکس اتوماتیک لکسوس ES، روغن مناسب و بازه پیشنهادی
| نوع گیربکس | مدلهای رایج لکسوس ES | روغن گیربکس مناسب | بازه پیشنهادی تعویض |
|---|---|---|---|
| اتوماتیک ۶ سرعته | مدلهای قبل از 2018 | Toyota ATF WS | 50٬000 تا 60٬000 کیلومتر برای توضیح بیشتر کلیک کنید |
| این گیربکسها نسبت به کیفیت روغن حساس هستند و تعویض بهموقع روغن از بروز تقه زدن و تأخیر در تعویض دنده جلوگیری میکند. | |||
| اتوماتیک ۸ سرعته | مدلهای 2018 به بعد | Toyota ATF WS (استاندارد کارخانه) | 60٬000 تا 80٬000 کیلومتر |
| گیربکسهای ۸ سرعته تلرانس بالاتری دارند و استفاده از روغن غیراستاندارد میتواند باعث لغزش دنده و افزایش حرارت شود. | |||
| CVT (هیبریدی) | مدلهای هیبریدی ES | روغن CVT مخصوص تویوتا / لکسوس | 40٬000 تا 50٬000 کیلومتر |
| در گیربکسهای CVT کیفیت روغن نقش حیاتی دارد و تعویض دیرهنگام میتواند باعث کاهش نرمی حرکت و آسیب به پولیها شود. | |||
| تمام انواع گیربکس | رانندگی شهری و شرایط سخت | روغن کاملاً استاندارد و اصلی | کاهش بازه به 40٬000 کیلومتر |
| ترافیک سنگین، آبوهوای گرم و رانندگی پرفشار باعث افت سریعتر کیفیت روغن گیربکس میشود. | |||
زمان تعویض روغن گیربکس بر اساس توصیه لکسوس
شرکت لکسوس در بسیاری از دفترچههای راهنمای خود، روغنهایی مانند تویوتا ATF WS را با عنوان Long Life معرفی میکند؛ اما این موضوع به معنای عدم نیاز به تعویض روغن در طول عمر خودرو نیست. منظور از Long Life، دوام بالاتر این روغن نسبت به نمونههای قدیمیتر است، نه مادامالعمر بودن آن.
در شرایط رانندگی نرمال و استفاده معمولی از خودرو، بازه پیشنهادی برای تعویض روغن گیربکس اتوماتیک لکسوس ES بهطور میانگین بین 60٬000 تا 80٬000 کیلومتر برای مدلهای جدیدتر و حدود 50٬000 تا 60٬000 کیلومتر برای مدلهای قدیمیتر یا مجهز به گیربکس 6 سرعته در نظر گرفته میشود. رعایت این بازهها باعث میشود روغن قبل از افت شدید کیفیت تعویض شده و از تجمع آلودگیها و برادههای فلزی در داخل گیربکس جلوگیری شود.
تأثیر شرایط رانندگی بر زمان تعویض روغن گیربکس
شرایط رانندگی تأثیر مستقیمی بر عمر و کیفیت روغن گیربکس دارد. اگر خودروی لکسوس ES شما بیشتر در شرایط سخت مورد استفاده قرار میگیرد، زمان تعویض روغن باید کوتاهتر از بازههای استاندارد در نظر گرفته شود. رانندگی شهری، ترافیکهای سنگین، توقف و حرکتهای مداوم و استفاده طولانیمدت از خودرو باعث افزایش دمای گیربکس و فشار بیشتر بر روغن میشود. در چنین شرایطی توصیه میشود روغن گیربکس هر 40٬000 تا 50٬000 کیلومتر تعویض شود تا از افت عملکرد و استهلاک زودهنگام جلوگیری گردد.
علاوه بر این، رانندگی در مناطق با آبوهوای گرم، استفاده از خودرو با بار یا سرنشین زیاد، و رانندگی پرفشار در مسیرهای طولانی، همگی عواملی هستند که باعث کاهش سریعتر کیفیت روغن گیربکس میشوند. در این شرایط، تعویض زودهنگام روغن گیربکس نهتنها توصیه میشود، بلکه برای حفظ سلامت گیربکس کاملاً ضروری است.
تأثیر کیفیت و زمان تعویض روغن گیربکس بر عملکرد گیربکس لکسوس ES
چه نشانههایی زمان تعویض روغن گیربکس را نشان میدهند؟
تأخیر در تعویض دنده
یکی از اولین علائم کاهش کیفیت روغن گیربکس، تأخیر در تعویض دندههاست. زمانی که روغن خاصیت روانکاری و انتقال فشار هیدرولیکی خود را از دست میدهد، گیربکس برای تعویض دنده به زمان بیشتری نیاز دارد. این حالت معمولاً هنگام شتابگیری یا کاهش سرعت بیشتر احساس میشود و در صورت بیتوجهی، میتواند فشار مضاعفی به قطعات داخلی گیربکس وارد کند.
ضربه یا تقه هنگام تغییر دنده
ضربه یا تقه زدن در زمان تعویض دنده، نشانهای واضح از عملکرد نامناسب روغن گیربکس است. روغن کهنه یا آلوده نمیتواند فشار یکنواخت و نرمی لازم را در سیستم هیدرولیک گیربکس ایجاد کند و در نتیجه تعویض دنده بهصورت ناگهانی و همراه با ضربه انجام میشود. این مشکل در صورت تداوم، میتواند باعث افزایش استهلاک و آسیب به کلاچها و سوپاپهای گیربکس شود.
کاهش نرمی حرکت خودرو
یکی از ویژگیهای اصلی لکسوس ES، نرمی و روانی در رانندگی است. زمانی که روغن گیربکس کیفیت خود را از دست میدهد، این نرمی بهتدریج کاهش پیدا میکند و راننده احساس خشکی، لرزش یا ناهماهنگی در حرکت خودرو خواهد داشت. این موضوع بهویژه در رانندگی شهری و تعویضهای مکرر دنده بیشتر قابل تشخیص است و نشان میدهد که روغن دیگر توان محافظت مناسب از قطعات داخلی گیربکس را ندارد.
تیره شدن رنگ روغن یا بوی سوختگی
بررسی رنگ و بوی روغن گیربکس میتواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت آن ارائه دهد. روغن سالم معمولاً رنگی شفاف و روشن دارد، اما با گذشت زمان و افزایش حرارت، تیره شده و بوی سوختگی میگیرد. این تغییرات نشاندهنده اکسید شدن روغن و کاهش شدید کارایی آن است. در چنین شرایطی، ادامه استفاده از روغن قدیمی میتواند منجر به افزایش دمای گیربکس و آسیب جدی به قطعات داخلی شود.
در صورت مشاهده هر یک از این نشانهها، تعویض روغن گیربکس نباید به تعویق بیفتد، زیرا اقدام بهموقع میتواند از خرابیهای پرهزینه و کاهش عمر گیربکس اتوماتیک جلوگیری کند.
سخن پایانی
همانطور که بررسی شد، استفاده از روغنهای استاندارد و مورد تأیید لکسوس مانند ATF WS نهتنها باعث تعویض دندههای نرمتر و عملکرد پایدار گیربکس میشود، بلکه از سایش زودهنگام قطعات و هزینههای سنگین تعمیرات در آینده جلوگیری میکند. در نظر داشته باشید که اگرچه روغنهای نسل جدید با عنوان Long Life معرفی میشوند، اما شرایط رانندگی، آبوهوا و نحوه استفاده از خودرو میتوانند عمر مفید آنها را کاهش دهند. توجه به بازههای پیشنهادی تعویض و همچنین علائم هشداردهندهای مانند تقه زدن دنده، کاهش نرمی حرکت یا تغییر رنگ و بوی روغن، نقش مهمی در حفظ سلامت گیربکس دارند.
پرسش های متداول
بهترین روغن گیربکس اتوماتیک برای لکسوس ES چیست؟
بهترین انتخاب برای لکسوس ES استفاده از روغن گیربکس اصلی لکسوس / تویوتا با استاندارد ATF WS است. این روغن بهطور خاص برای گیربکسهای اتوماتیک نسل جدید لکسوس طراحی شده و بیشترین سازگاری را با سیستم انتقال قدرت این خودرو دارد.
زمان مناسب تعویض روغن گیربکس اتوماتیک لکسوس ES چه موقع است؟
بهطور معمول، تعویض روغن گیربکس لکسوس ES هر ۶۰٬۰۰۰ تا ۸۰٬۰۰۰ کیلومتر توصیه میشود. البته در شرایط رانندگی سنگین، ترافیک شهری یا آبوهوای گرم، بهتر است این زمان به ۵۰٬۰۰۰ کیلومتر کاهش یابد.
حجم روغن گیربکس اتوماتیک لکسوس ES چقدر است؟
بسته به مدل سال و نوع گیربکس، حجم روغن معمولاً بین ۳.۵ تا ۴.۵ لیتر در تعویض جزئی و حدود ۷ تا ۹ لیتر در تعویض کامل متغیر است.
اگر روغن گیربکس بهموقع تعویض نشود چه اتفاقی میافتد؟
عدم تعویض بهموقع روغن گیربکس میتواند منجر به افزایش دما، سایش قطعات داخلی، کاهش عمر گیربکس و در نهایت هزینههای سنگین تعمیر شود.
